MACARİSTAN’DA ÜSTÜN ZEKALILARIN EĞİTİMİ

A. Kanuni Düzenlemeler

Macaristan’da Üstün zekalılar eğitiminin çok eski ve geleneksel bir geçmişi vardır. İlk çalışmalar 20.yüzyılın başlarından itibaren yapılmaktadır. İkinci Dünya Savaşından sonra politikacılar öğretmenler ve alanın uzmanları üstün zekalılık ile ilgili çalışmaların gelişmesi için özel bir dikkat sergilemişlerdir. Son on yılda sistematik bir yenilendirme ve geliştirme çalışması yapılmıştır. Bunu sonucu olarak Üstün Zekalıların eğitimi alanında kayda değer bir ilerleme kaydedilmiştir.

Günümüzde Üstün zekalılık ile ilgili provizyonlar kanunlarla tespit edilmiştir. Kanunlar Üstün zekalılığı ve Üstün Zekalıların özel ihtiyaçlarını açıkça tanımaktadır.

1993’te yürürlüğe giren kamusal eğitim kanunu “her çocuk ve her öğrencinin kendi ilgi, beceri ve potansiyeline uygun ve onu yeteneğinin en üst seviyesine taşıyacak eğitimi alma hakkı vardır” demektedir. Bunun da ötesinde “Sanatsal kabiliyetler ilköğretim birinci kademede tanılanmak ve geliştirilmek zorundadır. İlköğretim ikinci kademede verilen sanat eğitimi, kendini sanatsal olarak ifade edebilmek için bir temel oluşturur. Ayrıca öğrenciyi daha ileri özel eğitime hazırlar.”

“Öğrencinin bireysel beceri ve yeteneklerini, gelişim basamaklarını, sosyo-kültürel alt yapısını, handikaplarını hesaba katarak yeteneklerinin en üst düzeyde gelişmesini sağlamak, bunun da ötesinde mahrum çocukların diğerlerine yetişmesine ortam hazırlamak öğretmenin temel görevidir.”

Diğer bir deyişle, okul öncesinden üniversiteye kadar özel provizyonlar okul ve öğretmene bırakılmıştır. Kanun karşısında, açık bir şekilde, öğrencilerin bireysel farklıklarının, yeteneklerinin ve potansiyellerinin tanılanması ve tanınması konusunda sorumludur. Bunun da ötesinde bazı sınıf içi temel müfredatta farklılaştırma, bireysel müfredat uygulama, zorunlu eğitim uygulama ve yetenekleri de hesaba katma gibi özel provizyonları açıkça önermektedir. Ayrıca öğretmen eğitiminde Üstün Zekalılar Eğitimi ile ilgili derslerin zorunlu okutulması kanunla emredilmiştir. Hükümet tarafından düzenlenen okul yönergelerinde öğretmen olmanın şartları arasında “teorik ve pratik olarak üstün zekalıların eğitimi” de sayılmaktadır. “Bu başlık öğretmen eğitiminin bir parçası olmak zorundadır.”

Temel müfredatın yanında okullar gündüz ve/veya akşam çalışma periyotları, edebiyat toplantıları, karşılıklı konuşma ve tartışma sınıfları, sanat kursları, akademik, sanatsal ve diğer alanlarda yarışmalar düzenlemek zorundadır. Okullar Ayrıca okul gezileri ve doğada eğitim gibi okul içinde yapılamayacak eğitim etkinliklerini de düzenlemek zorundadır.

Macaristan Hükümetinin yönergelerinde öğrencilerin benzer ilgi ve bilgiye sahip öğrencilerden oluşan homojen sınıflarda eğitim görmesi tercih edilmektedir. Gerektiğinde üst sınıflarla ortak dersler görmek de mümkündür.

Öğrencilerin kişisel gelişimlerinin insancıl bir atmosferde olması ve buna bağlı olarak beceri ve ilgilerinin gelişmesi öğrenci yurtlarının sorumluluğundadır. Öğrenci yurtlarında öğrencilerin ev ödevlerine de yardım edilmek zorundadır(Mönks ve Pflüger 2005).

B. Belirli provizyonlar

80’li yılların başlarında okullar özel fakülte grupları; çalıştaylar ve özel sınıflar düzenleyerek bir kurumsal çatı oluşturdular. Günümüzde bu provizyonlar çok daha gelişmiştir.

Macaristan’da hızlandırılmış eğitim çok yaygın değildir. İlköğretim ve ortaöğretimdeki sınıf atlama yalnızca bazı özel okullarda gerçekleştirilir. Örneğin Budapeşte’deki Üstün zekalılar okulu 1990 yılından beri üst sınıflarla ders alma ve sınıf atlama imkanı sağlamaktadır.

Üstün zekalılar eğitiminde provizyon oluşturmak için zenginleştirme eğitimi tercih edilmektedir. Sabah saatlerinde yapılan müfredat dışı etkinlikler olarak çalıştaylar yapılması ve kendi kendine çalışma etkinliklerinin yapılması çok yaygındır(ilköğretim ikinci kademe ve lise). Buna ek olarak bazı okullar sabah yapılan çalışmaların devamı niteliğinde ders sonrası çalışmalar da yapmaktadır(lise seviyesinde). Bu çalışmaların amacı öğrenciler mümkün olan en üst düzeyde müfredat içeriğini öğrenmelerinin yanında matematik, anadil, yabancı dil, fen bilimleri, görsel sanatlar, müzik, geleneksel müzik ve folklor, geleneksel sanatlar gibi alanlarda yeteneklerini geliştirmektir.

Lise seviyesinde 14-18 yaşlarındaki öğrenciler için daha karmaşık programlar vardır. Liselerdeki müfredat dışı etkinlikler; yabancı diller, tarih, felsefe, sosyal bilimler, ana dil, fen bilimleri, biyoloji, coğrafya, bilgisayar bilimleri, güzel sanatlar, edebiyat, film, müzik, resim, sanat tarihi ve beden eğitimini kapsamaktadır. Bu sistemde elde edilen tecrübeler sistemin çok etkili olduğunu göstermiştir.

80’li yılların sonlarından itibaren bu programlar okullarda uygulanmaya başlanmıştır. Bu uygulamalar yalnızca öğrencilerin beceri ve yeteneklerine değil kişisel geçmişlerine de yoğunlaşmıştır. Temel sanat okullarının ülkedeki üstün zekalıların eğitiminde önemli bir yeri vardır. Aba Şehrindeki Sarviz Temel Sanat Okulu bu tür okullar içinde en başarılı olanlardan biridir.

Spor alanında yetenekli olanlar ilköğretim okullarında özel sınıflara alınmakta ve bölgesel spor okullarına yönlendirilmektedir. Üstün beceriler, özel eğitim imkanları sunan üniversiteler vasıtasıyla da geliştirilebilmektedir. Müfredat dışı etkinlikler haftada en az bir kez 1-2 saatlik periyotlar halinde yapılmaktadır.

Pek çok okul kendi bünyesinde yaz tatili süreci de dahil olmak üzere kurslar düzenler. Örneğin Bolyai János ilkokulu 1990 yılından beri yaptığı çalışmalarda üstün zekalılar hakkındaki provizyonunu fen bilimleri üzerine kurmuştur.

Öğretim sistemi veya “bireysel okul dışı rehber”ler yeteneğin beslenmesi için bir format haline dönüşmektedir. 1995 yılından beri profesörler, öne çıkmış araştırmacılar ve diğer profesyoneller öğrencilerin yaptıkları araştırma çalışmalarında onlara bireysel rehberlik yapmaktadır(ilköğretim ikinci kademe ve lise). Bu etkinlikler büyük üniversiteler tarafından organize edilmektedir. Takip eden 4 ulusal konferansa rehberler, öğretmenler, öğrenciler ve 1999’da kurulan bir ulusal topluluk dâhil edilmiştir.

Okul sisteminde lokal, bölgesel ve ulusal bir yarışma geleneği vardır. Bu yarışmalardan en çok dikkat çekeni, “liseler arası ulusal akademik yarışma”dır. Bu yarışmanın ödülü ise üniversitelere kabul edilmedir. Macaristan Eğitim Bakanlığı 100’den fazla yarışma organize etmektedir. Ayrıca bölgesel eğitim enstitüleri pek çok beceri alanında yarışmalar düzenlemektedir.

Okul etkinliklerine ek olarak bölgesel kuruluşlar pek çok festival, sergi ve yaz kampları düzenlemektedir. 1995 yılından beri Budapeşte’de, üstün zekalı çocukların gelişimlerini desteklemek amacıyla 10 günlük bireysel yaz kampları düzenlenmektedir. Budapeşte’deki yaz kampları, fiziksel ve astronomik gerçekleri tecrübe etmek için bireysel deney yapma imkanı sunmaktadır.

Macaristan’da “yalnızca Üstün Zekalılar için psikolojik danışma hizmetleri” çok yaygın değildir. Yalnızca Miscolc Şehrindeki Üstün Zekalı Çocuklar Merkezi psikolojik danışma hizmeti vermektedir. Merkez, “özel eğitim ihtiyaçlarının tanılanması” konusunda uzmanlaşmıştır. Danışma hizmetleri aileleri de kapsamaktadır.

Buna ek olarak Dobruca Üniversitesindeki bazı psikologlar okullara, üstün zekalılar ile ilgili kendi programlarını geliştirmeleri için yardımda bulunmaktadır(Mönks ve Pflüger 2005).

C. Tanılama Kriterleri

Üstün zekalı ve Üstün Yetenekli öğrencilerin seçilmesi ve tanılanması birkaç kritere göre yapılmaktadır. Okul içi ve okul dışı başarının(yarışmalar) yanında öğretmenlerin aday göstermesi çok kabul görür bir seçim kriteridir. Önceki öğretmenlerin aday göstermesi de bazı belirli provizyonlar için çok faydalıdır.

Diğer bir tanılama kriteri uzmanların(genellikle psikologlar) aday göstermesidir. Uzmanlar genellikle standartlaştırılmış psikolojik testler kullanırlar.

Farklılaştırılmış bir psikolojik test için öğretmenler ve anne-babalar Dobruca Üniversitesine gidebilirler. Böyle bir test ile dikkat, mantıksal düşünme, hafıza ve problem çözme özellikleri araştırılır. Verilen rapor genellikle okullar tarafından kabul edilmektedir(Mönks ve Pflüger 2005).

D. Öğretmen Eğitimi

Macaristan hükümetinin 111/1997 sayılı kanunu öğretmen eğitim programını düzenler. Öğretmen eğitim müfredatındaki temel alanlardan biri “Üstün Zekalıların Eğitimi”dir. Program aşağıda verilen başlıkları kapsar:

• Tanılama
• Üstün zekalılık ve yaş
• Üstün Zekalılık ve Yaratıcılık
• Üstün Zekalı Çocuklar İçin Okul Programları
• Okul-Aile işbirliği
• Üstün Zekalılarda Düşük Başarı
• Üstün Zekalıların Eğitiminde Öğretmenin Özel Rolü
• Belirli Alanlarda(spor, müzik, matematik) Üstün Zekalıların Eğitimi
• Uluslararası Alanda Üstün Zekalıların Eğitiminin Durumu
Öğretmen eğitimi sırasında öğrenciler bu konularla 20-30 farklı derste karşılaşırlar.


1997-1998 yılından beri Dobruca Üniversitesi “Üstün Zekalılar Eğitimi Öğretmeni” programı uygulamaktadır. Bu program 600 saatten fazla ders içermekte olan dört sömestrlik bir lisansüstü programdır. Bu program ECHA Eğitim Programını temel almakta ve program sonunda Radboud University Nijmegen bir diploma düzenlemektedir. Program, Eğitim Bakanlığının 29/1997 Sayılı genelgesi ile uygulamaya konulmuştur. Program çerçevesinde bu güne kadar 400’den fazla öğretmen ve psikolog bu programı tamamlamıştır ve 50 tanesi hala eğitim görmektedir. Yakın zamanda Budapeşte, Szombathely ve Kaposvár üniversiteleri de programı uygulamaya başlamışlardır.

Okullar yılda iki ya da üç kez hizmet içi eğitim uygulamaktadırlar.

Macaristan’da iki kuruluş üstün zekalılar eğitimi uzmanları için konferanslar düzenlemektedir. Bu kuruluşlar: “Macaristan Üstün Beceri Birliği” ve “ECHA-Diplomaları Çalıştayı”dır. En çok ilgilenilen konular ise Üstün Zekalılar eğitiminde karşılaşılan problemler ve Üstün Zekalılar Eğitimi Uygulamalarıdır. Bu konferanslar çok popülerdir. Bu konferansların bir tanesine Macaristan genelinden 100-150 uzman katılır. Bunlardan başka ulusal ve uluslar arası konferanslar organize edilir.

Ülke içinde ve ülke dışında uygulanan okul Exchange programlarının yanında Macaristan, Avrupa Birliği Exchange programında da yer alır. 1998-2001 yılları arsında 4 okul ile birlikte Dobruca Üniversitesi Comenius-HOBE programında yer almıştır. Programın katılımcıları İngiltere, Almanya, Macaristan ve Hollanda’dır. Programın amacı: Avrupa’daki Üstün Zekalılar Programlarını desteklemek; çok dil bilen okurlar yetiştirmek ve öğretmenler için Exchange ziyaretleri düzenlemektir. Bu ülkelerde birkaç ulusal ve uluslararası konferans da düzenlenmiştir. Diğer Comenius Programı “Comenius-BEGA” 2002 yılında başlamıştır ve Macaristan, Almanya, İspanya ve Romanya’daki okulları kapsamaktadır(Mönks ve Pflüger 2005).

E. Araştırma, profesyonel yardım ve danışmanlık

Son on yılda meydana gelen dinamik gelişme kendini, araştırma alanında da göstermiştir. Üniversitelerde, kolejlerde ve araştırma enstitülerinde çok ve giderek artan sayıda yayımlar mevcuttur.

Üstün Zekalıların Eğitimi Alanında Akademik seviyede uzmanlaşan üç enstitü vardır:

I. Department of Educational Psychology, University of Debrecen(Dobruca Üniversitesi Eğitim Psikolojisi Bölümü)
II. Psychological Institute of Hungarian Science Academy, Budapest (Macaristan Bilim Akademisi Psikoloji Enstitüsü)
III. Department of Education, Teacher Training College, Szombathely.(Öğretmen Eğitim Koleji, Eğitim Bölümü)

Üstün Zekalıların Eğitimi alanında ana araştırma başlıkları şunlardır:

• Üstün Zekalı Çocuklar için okul programları
• Tanılama
• Üstün Zekalı Çocuklarda benlik kavramı
• Müfredat dışı etkinlikler
• Yabancı diller alanında Üstün Zekalı Çocuklar
• Düşük Başarı ve Danışmanlık Hizmetleri(Mönks ve Pflüger 2005)


F. Öncelikler ve Beklentiler

Son 20-30 yıl Macaristan’da “üstün zekalı öğrenciler ile ilgili provizyonlar” başarılı bir gelişme periyodu göstermiştir.

Politik olarak tanınma, kanunların yürürlüğe girmesi, okulların faaliyetleri ve özel sektörün teşebbüsleri en üst seviyede gerçekleşmiştir. Üstün Zekalıların Eğitimi ile ilgili her alanda (belirli provizyonlar, tanılama, öğretmen yetiştirme, öğretmenlerin hizmet içi eğitimi, öğretmenlerin ve diğer ilgili uzmanların tecrübe alış-verişleri, araştırma ve danışmanlık hizmetleri) büyük gelişmeler gösterilmiştir.

Bundan sonraki beklentiler şunlardır:

• Her yıl daha fazla öğretmen hizmet içi eğitime (600 saatlik) tabi tutulmakta ama daha fazla ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
• Yapılan faaliyetlerin organizasyonu için her okulda bir “üstün zekalılar eğitimi uzmanı” olması beklenmektedir.
• Hükümet Üstün Zekalıların eğitimi için her yıl daha fazla bütçe ayırmakta ancak yetersiz gelmektedir.
• Araştırmaların daha fazla finanse edilmeye ihtiyacı vardır. (Mönks ve Pflüger 2005).


MALEZYA

Malezya Milli Eğitim Bakanlığı’nın internet sitesinde yapılan bir araştırmada üstün zekalıların eğitimi ile ilgili herhangi bir referans veya plana rastlanmamıştır. 1964 yılındaki ulusal eğitim planı üstün zekalı öğrenciler ve onların ihtiyaçlarına yalnızca özel eğitimin bir parçası olarak işaret etmiştir. Bu nedenle planın yalnızca engelli çocuklarla ilgili olduğu anlaşılmaktadır.

2005 yılında Malezya Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, Malezya’daki öğrencilerin entelektüel gelişimlerini geliştirmek ve çok ırklı yapıda buluna Malezya toplumunu bir araya getirmek için iki farklı okul kavramı geliştirilmiştir. Bu okul türleri Sekolah Bastari(akıllı okulları) ve Sekolah Wawasan(Vizyon okulları) olarak bilinmektedir.

Akıllı okulları öğrenciler için bilgi teknolojilerini kullanan ve öğrencilerin bilgi teknolojilerini kullanmalarını hedefleyen okulları temsil etmektedir. Bu okulların amacı ise öğrencilerin öğrenme hızlarına uygun olarak analitik ve yaratıcı düşünceyi problem çözme yeteneklerini desteklemektir. Akıllı okulları kavramı ayrıca eğitimde sınavların rolünün değerlendirilmesini de kapsamaktadır. Bu okulların temsil ettikleri kavram ve birey merkezli öğrenme stratejileri içeren müfredatı üstün zekalıların eğitimini yansıtmaktadır.

Vizyon okulları ise bölgede buluna farklı anadilleri konuşan öğrencileri bir araya getirmektedir. Bu okulların amacı farklı ırk ve dinlerden öğrencileri bir araya getirerek eğitim vermektir. Bu okullar farklı kültürel altyapıya sahip, öğrenciler arasında dayanışma, paylaşımcılık ve tolerans gösterme ruhunu besleme, destekleme ve yerleştirme amacını gütmektedir.

Akıllı okulları ve vizyon okulları Malezya’nın bilgi teknolojilerine ve müfredata dayalı çok kültürlü eğitim politikaları geliştirme çabasının bir göstergesidir. Bu çabalar bu bağlamda incelenmelidir çünkü Malezya pek çok kültürü içeren karmaşık bir toplumdur. 26 milyonluk Malezya nüfusu doğu ve batı Malezya’dan gelen pek çok etnik gruptan oluşmaktadır. Ancak temelde Malaylar, Tao orijinli Çinliler ve Hindistanlılar olmak üzere üç farklı etnik grup vardır. Malezya’daki diğer etnik gruplar(Phillipson 2007)




ROMANYA

Romanya Avrupa Birliği’ne 01.01.2007 tarihinde kabul edilmiştir. 09.01.2007 tarihinde Üstün zekalı ve yüksek performans gösterme yeteneği olan öğrencilerle ilgili 17/2007 sayılı kanun ile ulusal ve bölgesel özel eğitim merkezleri açılması düzenlenmiştir. Bu merkezlerin şu özelliklere sahip olması öngörülmüştür;

a. farklı bir müfredat örgüsü olan pilot okul programları üreten,
b. bir pilot araştırma merkezi ve birkaç deneme sınıfı organize eden,
c. müfredat normlarını, standartları ve uluslar arası psiko-pedegojik metodolojileri ulusal yapıya adapte eden,
d. bu alanda psikolog ve pedagogların uzmanlaşması için onları eğiten,
e. Öğretmenlere ve buna bağlı olarak velilere psikolojik eğitimin mükemmelleşmesi konusunda bilgi sağlayan,
f. Psikolojik eğitimin mükemmelleşmesi için okullara bilgi ve belge sağlayan,
g. Üstün zekalı gençliği, psikolojik eğitimin mükemmelleşmesi için yapılan programlara entegre eden (Vasile ve diğerleri 2007)


SİNGAPUR’DA ÜSTÜN ZEKALILAR EĞİTİMİ

Singapur bir ana ada ve bunu çevreleyen 63 adacıktan oluşmaktadır. Adaların kapladığı alan çok küçük olmasına karşın(682 kilometrekare) son 150 yıldır önemli bir ticaret ve endüstri merkezidir. Dünyadaki en meşgul limanlardan biridir. Ayrıca Dünyanın önde gelen petrol rafinerisi, dağıtım merkezi ve gemi inşa merkezidir.

Yaklaşık olarak 4 milyon nüfusu vardır. Nüfusun %77’si Çinli, %14’ü malay, %8’i Hindu, %1’I de Avrasyalıdır. Ulusal dili Malayca olmasına rağmen İngilizce, Malayca, Tamil ve Mandarin dilleri konuşulmaktadır.

The Economist Dergisi’nin Mart 2002 araştırmasına göre Singapurlular Londra ve New York’ta yaşayanların daha ötesinde hayat standartlarına sahiptir. Standartlar belirlenirken diğer etkenlerin yanında politik stabilite, kişisel özgürlükler, hava kirliliği, sağlık hizmetleri, okullar, restoranlar ve tiyatrolar hesaba katılmıştır.

Özellikle 1960’ların ortalarında bağımsızlığını ilan ettikten sonar Singapur’un eğitim sisteminde önemli gelişmeler olmuştur. Eğitim sistemi iki dillidir. Öğrencilere İngilizce yanında ana dilleri öğretilir. Öğrencilerin büyük çoğunluğu özellikle matematik ve fizik alanında uluslara arası ortalamaların üzerindedir.

Singapur üç bölgesel üniversiteye ve 11 Dünya Enstitüsüne ev sahipliği yapmaktadır. Bu enstitüler arasında Massachusetts teknoloji enstitüsü ve Chicago Üniversitesi İşletme Enstitüsü de vardır.

İlkokul 4 yıllık temel eğitim aşaması ve 2 yıllık oryantasyon aşamasından oluşur. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan son değişiklerle bu sınıflardaki öğrenci sayısını 30’ indirilmiştir. Öğrenciler 4.sınıfın sonunda kendi öğrenme seviyelere uygun sınıflara yönlendirilirler. Yönlendirme İngilizce, ana dil ve matematik sorularından oluşan bir sınavla yapılır. 6.sınıfın sonunda ilkokulu bitirme sınavı yapılır.
Ortaokulda üç farklı okul türünde eğitim verilir. Teknik okullar, akademik okullar ve özel ekspres okullar. Öğrenciler okullara ilkokulu bitirme sınavlarına göre yerleştirilir. Özel ekspres okullar kendi içinde 6 farklı okuldan oluşur. Her birinde farklı düzenlemeler vardır ve kendi müfredatlarını geliştirip uygulamalarına izin verilir. Bu okulların bazıları uluslararası geçerliliği olan GCSE(General Certificate of Secondary Education) ve bakalorya belgeleri verirler. Bu okullar ücret belirleme, öğrenci kabul etme, program uygulama ve okul idaresi konusunda diğerlerine göre çok daha otonomdur. Özel ekspres okullar içerisinde Fen bilimleri, modern diller ve sanat alanında eğitim vermek üzere özelleştirilmiş okullar da vardır.

Singapur Eğitim Sistemi vatandaşlık haklarına, kamu hizmetlerine ve bütünsel eğitime yüksek öncelik verir. Okullar akademik müfredatın yanında sanat, spor, iş tecrübesi ve kamu hizmetleri alanlarını kapsayan ayrı bir müfredat yürütürler.

Singapur’un net bir Üstün Zekalılar Programı(ÜZP) vardır. Amacı da üstün zekalıların eğitiminde dünya liderliğini elde etmektir. ÜZP üstün zekalıların tüm potansiyellerini ortaya koymaları, kendilerini gerçekleştirmeleri ve toplumun daha iyi bir seviyeye gelmesi üzerinde yoğunlaşmıştır. ÜZP ilk olarak 1984 yılında her öğrencinin potansiyelinin Kabul edileceği, destekleneceği ve geliştirileceği taahhüdüyle başlatılmıştır(NAGTY 2005).

Singapur’da ÜZP’nin uygulamaya konmasının üç temel nedeni vardır:

1. Singapurlular her öğrencinin farklı eğitim ihtiyaçlarının olduğuna, üstün zekalıların normal okullarda eğitilemeyecek zihinsel yapıya sahip olduğuna inanmaktadır.
2. Singapur refahını ve devamını insan kaynaklarına borçlu olan küçük bir ülkedir. Bu nedenle üstün zekalıların özel eğitim alması ülkenin yararınadır.
3. Üstün zekalı öğrencilerin pek çoğunun zaten iyi eğitim aldıklarına inanılmaktadır ancak potansiyellerini tam olarak ortaya koymaları istenmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığının Üstün Zekalılar bölümünün iki fonksiyonu vardır.

I. 3,6 ve 7.sınıflarda bulunan öğrencilerin ÜZP’ye Kabul edilmeleri için test uygulamak, okullar tarafından gönderilen müfredat programlarını onaylamak ve okullarda yürütülen ÜZP’nin standart ve kalitesini denetlemek.
II. ÜZP için özel eğitim öğretmenleri bulmak ve yetiştirmek ve ÜZP öğretmen ve öğrencilerine yoğun destek programı uygulamak

Milli Eğitim Bakanlığı’nın Üstün Zekalılar bölümü çok yoğun bir zenginleştirme programı düzenler. Zenginleştirme etkinlikleri yaz okulları, sınıf dışı etkinlikler ve ileri teknoloji, bilgisayar bilimleri ve beşeri bilimler etkinliklerini kapsar.

ÜZP az sayıda ilkokul ve ortaokulda uygulanmaktadır. Bakanlığın üstün zekalılar şubesinde çalışan özel eğitim öğretmenleri okullara giderek bu programı öğretirler. ÜZP uygulayan 9 ilkokul vardır. 2004 yılının başından beri bu okulların 6’sında tümleşik program uygulanmaktadır. ÜZP, matematik ve fen bilimleri alanında üst %1’lik dilimde olan öğrencilerin ihtiyaçlarını görmek üzere tasarlanmıştır. Okulların pek çoğu %5’lik dilimde bulunan öğrencilere de aynı programı uygulamaktadır(NAGTY 2005).



Tanılama

İlkokul 3.sınıftaki her öğrenciye özel bir test uygulanarak üst%10’luk dilim belirlenir. Daha sonar bu %10’luk dilime ikinci bir test uygulanarak %1’lik dilim belirlenir. 6. ve 7. sınıflarda ise 3.sınıfta %10’luk dilimde olup programa kabul edilmeyenlere tekrar bir test uygulanır. Bu testin sonucuna göre okullar öğrencilerini ÜZP için aday gösterebilirler.

Testin içeriği: psikometrik testler, matematik beceri testi, İngilizce testi ve genel yetenek testi ile 3.sınıf sonu itibariyle okulda öğrendikleri konuları kapsayan başarı testinden oluşur. Ailelerin öğrencileri sınava hazırlamamaları için testin yapısı her yıl değiştirilir.

Hızlandırma programları yerine zenginleştirme programları uygulanır. Ayrıca öğrencilerin projeler hazırladıkları kişiselleştirilmiş eğitim programları uygulanır. Bu projeler not olarak değerlendirilmez ancak okullar bu öğrencilere çeşitli sertifikalar ve ödüller verebilir(NAGTY 2005).

Tespitler

1. Üstün zekalı öğrencilerin seçilerek ayrı okullarda ve özel olarak seçilmiş öğretmenlerin gözetiminde eğitilmesine hiçbir sosyal direnç yoktur. Veliler bunu sağduyu olarak kabul etmektedirler
2. ÜZP öğrencilerin erken yaşlarda tanılanmasını vurgular ve ilkokul eğitimi çok yoğundur.
3. Öğrencilerden ücret alınmasına rağmen bu ücret çok düşüktür. Singapur’da her öğrenci devam ettiği okula belirli bir miktarda ücret ödemektedir.
4. ÜZP üst %1’lik dilim için tasarlanmıştır. Pek çok ülkenin aksine %5’lik dilime göre değil.
5. ÜZP temel müfredatın zenginleştirilmesi üzerine kurulmuştur. ÜZP öğrencileri zamanlarının büyük bir kısmını üst%10’luk dilimde bulunan öğrencilerle beraber yapılan zenginleştirme etkinlikleriyle geçirirler.
6. Öğretmen gelişimi için çok kapsamlı bir program vardır. Öğretmenler yüksek performansla çalışanlardan seçilir ve öğretmenlere ÜZP ile ilgili yoğun bir eğitim verilir ve bundan sonar da performansları takip edilir.
7. ÜZP öğrencileri 16 yaşına kadar yapılan bütün merkezi sınavlardan muaftır. Bu tür sınavların öğrencilerin potansiyellerini daraltacağı düşünülmektedir. Bu öğrenciler olimpiyat sınavlarına ve proje yarışmalarına katılabilirler.
8. ÜZP Geleceğe ve gelecekte yapılacak olan mesleğe yönelik düzenlenen müfredatı ile disiplin ve uzmanlığın gelişimi üzerine odaklanır.
9. Bütünsel eğitim üzerine özel bir vurgu vardır. Bütün öğrencilere toplumsal bir sorumluluk duygusu aşılanmaya çalışılır. Her öğrenci ortaokul döneminde kamu hizmetleri yaparlar.
10. Singapurlular her öğrencinin alanındaki uzmanlığı tamamlayabilmesi için alanının dışında zıt bir konuda eğitim alması gerektiğine inanırlar. Ayrıca her öğrenci yoğun bir sanat eğitimi alır.(NAGTY 2005)

Kaynak:uyef.net